دلیل حج و هدف از آن
http://almahdyoon.co
بسم الله الرحمن الرحیم
پرسش 60:دلیل حج و هدف از ان چیست؟
پاسخ:
به طور خلاصه حج در اسلام یعنی حاضر شدن در زمان معینی از سال در مکانی معین که بیت الله الحرام یا کعبه میباشد. پس پیش از هر چیز باید ویژگی این زمان و مکان مشخص را بشناسیم.
مکان: کعبه است؛ تجلی و ظهور بیت المعمور که خود تجلی و ظهور ضراح می باشد، و ضراح در آسمان ششم که بالاترین آسمان مثالی ملکوتی است قرار دارد و بالاتر از آن، آسمان هفتم که آسمان کلی و نه مثالی است، قرار دارد. ضراح پس از پاسخ دادن ملائکه هنگامی که خداوند از خلقت آدم به آنها خبر داد، خلق شد و ملائکه بر آن طواف کردند تا پس از بیحرمتی شان و اعتراضشان بر خداوند سبحان و متعال، خداوند آنها را بیامرزد و توبه شان را بپذیرد.1
ضراح در آسمان های پنج گانه ی پایین تر از آسمان ششم متجلی شد و در هر آسمان، خانه ای مناسب با جایگاه آن پدیدار گشت که فرشتگان آن آسمان بر آن طواف می کنند، تا خداوند سبحان آنها را ببخشاید و توبه شان را بپذیرد. در آسمان چهارم، بیت المعمور2 می باشد و این خانه در زمین تجلی و ظهور یافت و بیت الله الحرام یا کعبه شد. هنگامی که آدم عليه السلام به زمین نازل شد، دور آن طواف کرد و خداوند سبحان و متعال با فضل و منتش، او را بخشید و مقام و شأنش را بالا برد.
اما زمان: ذی الحجه است. مهمترین ویژگی این ماه آن است که در ذی الحجه امام مهدی علیه السلام در مکه خروج می کند و نفس زکیه را به سوی اهل مکه میفرستد و آنها او را بین رکن و مقام می کشند، و حضرت علیه السلام در روز دهم از ماه محرم قیام می کند. بنابراین خانه ی خدا در آسمانها قرار داده شد تا فرشتگان گرد آن طواف و پس از اعتراض شان بر جانشین خدا آدم علیه السلام استغفار نمایند، و در زمین نیز قرار داده شد تا آدم پس از تعدی به درخت علم آل محمد یا درخت ولایت به دور آن طواف کند.
«وَلَم نَجِد لَهُ عَزمًا»3 (و عزمی در او نیافتیم): یعنی بر تحمل ولایت آل محمد علیه السلام 4
در حالی که آنها حجت خدا بر آدم علیه السلام بودند. بنابراین طواف خانه صرفاً به معنی اعتراف بر ولایت حجت خدا بر خلقش و گردن نهادن بر اوامرش و اطاعت از او می باشد.
بنابراین علت حج درخواست آمرزش بابت کوتاهی در حق حجت بر خلق علیه السلام در هر زمان، که در زمان ما امام مهدی علیه السلام می باشد. از معصومین علیه السلام به این معنا روایتی وارد شده است: «خداوند حج را فقط به این دلیل بر مردم فرض کرد تا آنها ولایتشان را بر ما عرضه بدارند». 5
اما غرضی از حج؛ گرد هم جمع شدن در این مکان و در این زمان در هر سال، در انتظار و چشم به راه بودن قیام مصلح منتظر مهدی علیه السلام برای جهاد پیش روی آن حضرت است. او «اَذان» (فراخوان) در زمان ما است. خداوند سبحان و متعال در قرآن می فرماید که ای حجت من بر خلقم! به سوی تو می آیند و نه به سوی من، حق تعالی میفرمايد: (وَ أذِنَ فِی النّاسِ بِالحَجِّ یَأتُوکَ رجالًا وَ عَلَی کُلِّ ضَامِرٍ یَأتِینَ مِن کُلِّ فَجٍّ عَمِیق»6 (و مردم را به حج فراخوان تا پیاده یا سوار بر شتران تکیده از راه های دور نزد تو بیایند).
و نیز می فرماید: «ثُمَّ لیَقضُوا تَفَثَهُم وَلیُوفُوا نُذُورَهُم وَلیَطَّوَّفُوا بِالبَیتِ العَتِیق»7
(سپس پلیدی هایشان را از خود دور، و نذرهای خویش را ادا، و بر آن خانه ی کهن طواف کنند).
«قضاء التفث» یعنی تطهیر و پاکیزه ساختن، که به حسب ظاهر عبارت از چیدن ناخن و تراشیدن مو میباشد ولی در باطن و در حقیقت، مراد از آن دیدار با امام حجت علیه السلام است و تراشیدن مو فقط به مثابه کنار گذاشتن و پیراسته شدن از تمام افکار و تسلیم حجت علیه السلام بودن و فرمان برداری از ایشان می باشد.
کعبه نیز صرفاً به این جهت «بیت العتیق» نامیده شده است که هرکس دور آن طواف کند، از گناه تقصیرش در حق امام مهدی علیه السلام حجت بر خلق، آزاد و رها می شود.
«ذَلِکَ وَمَن یُعَظَّم حُرُماتِ اللهِ فَهُوَ خَیرٌ لَّهُ»8 (همچنین هرکس حرام های الهی را گرامی بدارد، برایش بهتر است).
و «ذَلِکَ وَمَن یُعَظَّم شَعائِرَ اللهِ فَإنَّها مِن تَقوَی الْقُلُوبِ»9 (آری، کسانی که شعایر خدا را بزرگ می شمارند کارشان نشان پرهیزگاری دل هایشان است).
حرام های خدا و شعائر خدا،همان حجت های خداوند سبحان و متعال بر خلق می باشند.
----------------------------------------------------------------------------
1- در حدیثی از ابو عبد الله علیه السلام روایت شده است که فرمود: «.... اما آغاز و پیدایش این خانه چنین بود که خداوند تبارک و تعالی به فرشتگان فرمود: «إنّی جاعِلٌ فِی الأرضِ خَلیفَهٔ » (من در زمین جانشینی قرار می دهم). فرشتگان به خداوند عزوجل پاسخ دادند: «أتَجعَلُ فِیهَا مَن یُفسِدُ فِیهَا وَیَسفِکُ الدِّماءَ» (آیا در آن، کسی را قرار می دهی که فساد می کند و خون ها میریزد؟). خداوند از فرشتگان روی گرداند. آنان دیدند که این روی گردانیدن از خشم خداوند است. پس به عرش او پناهنده شدند. خداوند به ملکی از ملائکه فرمان داد تا در آسمان ششم در برابر عرش او برایش خانه ای به نام ضراح برای اهل آسمان قرار دهد که هر روز هفتاد هزار فرشته طوافش می کنند و بازنمی گردند و استغفار می کنند. چون آدم به آسمان دنیا فرود آمد، خداوند فرمانش داد که این خانه را - که در مقابل آن بود - بازسازی کند. پس خداوند این را برای آدم و نسل او قرارداد همچنان که آن خانه را برای آسمانیان قرار داده بود». کافی: ج ۴ ص ۱۸۷ باب «آغاز خانه و طواف».
2- ابو حمزه ی ثمالی از علی بن الحسین علیه السلام روایت می کند که فرمود: «به پدرم گفتم: چرا طواف هفت دور می باشد؟ فرمود: از آنجا که خداوند تبارک و تعالی به ملائکه فرمود: (إنّی جاعِلٌ فِی الأرضِ خَلیفَهٔ )(من در زمین جانشینی قرار می دهم). فرشتگان به خداوند تبارک و تعالی پاسخ دادند: (أتَجعَلُ فِیهَا مَن یُفسِدُ فِیهَا وَیَسفِکُ الدِّماءَ)(ایا در آن، کسی را قرار می دهی که فساد می کند و خون ها میریزد؟). خداوند فرمود: (إنّی أعلَمُ مالا تَعلَمُون) (من چیزی می دانم که شما نمی دانید). خداوند مانع ملائکه از نور خود نمی شد ولی در اثر این اعتراض هفت هزار سال آنان را از نور خود محجوب کرد. ملائکه هفت هزار سال به عرش پناه آوردند تا خداوند به آنان رحم کرد و از خطایشان درگذشت. خداوند در آسمان چهارم بیت المعمور را پناهگاه آنان و بیت الله را در زیر بیت المعمور پناهگاه و محل آرامش مردم قرار داد پس طواف را هفت دور بر بندگانش واجب کرد؛ برای هر هزار سال یک دور». شرایع الاسلام: ج ۲ ص ۴۰۶ و ۴۰۷ باب ۱۴۳ ح ۱.
3- طه : ۱۱۵.
4- از ابو جعفرعلیه السلام نقل شده است که می فرماید: «خداوند میثاق را از پیامبران گرفت و فرمود: آیا من پروردگارتان نیستم؟ و این محمد فرستاده ی من و علی امیرالمؤمنین نیست؟ گفتند: آری، و نبوت برایشان تثبیت شد. سپس میثاق را از اولوالعزم گرفت که من پروردگار شما هستم و محمد فرستاده ام و علی امیرالمؤمنین و اوصیای پس از او والیان امرم و خزانه داران علم من هستند و مهدی کسی است که با او دینم را یاری می کنم و دولتم را نمایان می سازم و با او از دشمنانم انتقام می گیرم و با او چه بخواهند و چه نخواهند پرستش می شوم. گفتند: اقرار کردیم ای پروردگار ما و شهادت میدهیم. آدم علیه السلام تلاشی نکرد و اقرار ننمود. بنابراین اولوالعزم در مورد مهدی علیه السلام بودن برای این پنج تن تثبیت شد و آدم عزمی بر اقرار نداشت و این
5- کافی:جلد 1 ص 392 باب پاسخ به مردم پس از انجام مناسکشان که به سوی مردم بیایند و از معالم دینشان از او بپرسند و او ولایت و دوستی شان را بداند،ح 1 و 2 و 3.
6- حج: 27.
7- حج: 29.
8- حج: 30.
9- حج: 32.
---------------------------------------------------------
7- حج: 29.
8- حج: 30.
9- حج: 32.
---------------------------------------------------------
متشابهات،جلد دوم،صفحه 48
نظرات
ارسال یک نظر